{"id":6036,"date":"2018-07-01T07:14:28","date_gmt":"2018-07-01T05:14:28","guid":{"rendered":"http:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/?p=6036"},"modified":"2018-07-04T07:02:28","modified_gmt":"2018-07-04T05:02:28","slug":"wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/","title":{"rendered":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wst\u0119p<\/strong><br \/>\nSakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz bli\u017csze i bezpo\u015brednie przygotowanie do tej formy wsp\u00f3lnotowego \u017cycia by\u0142y zawsze i nadal pozostaj\u0105 w centrum dzia\u0142a\u0144 pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego z nale\u017cn\u0105 uwag\u0105 i staraniem przyjmujemy posynodaln\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 papie\u017ca Franciszka \u201eAmoris laetitia\u201d, kt\u00f3ra jest wyrazem jego zatroskania o zdrow\u0105 kondycj\u0119 mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej w rodzinie. Odkrywamy w niej inspiruj\u0105c\u0105 aktualizacj\u0119 \u201eEwangelii rodziny\u201d [1], kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 stale g\u0142osi i stara si\u0119 realizowa\u0107.<\/p>\n<p>Adhortacja jest niew\u0105tpliwie owocem refleksji dw\u00f3ch Synod\u00f3w po\u015bwi\u0119conych rodzinie oraz wzmo\u017conej w tym czasie modlitwy ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a w intencji ma\u0142\u017conk\u00f3w i rodzin, a tak\u017ce nadzwyczajnego Jubileuszu Mi\u0142osierdzia w 2015 roku. Papie\u017c wskazuje w niej te obszary duszpasterstwa narzeczonych, ma\u0142\u017ce\u0144stw i rodzin, kt\u00f3re wymagaj\u0105 g\u0142\u0119bszej refleksji oraz czu\u0142ej i mi\u0142osiernej troski duszpasterzy (Misericordiae Vultus 10 [2]).<\/p>\n<p>Minione dwa lata od ukazania si\u0119 \u201eAmoris laetitia\u201d oraz dyskusja, kt\u00f3r\u0105 ona zapocz\u0105tkowa\u0142a, pozwoli\u0142y nam na nowo dostrzec bogactwo dzia\u0142a\u0144 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, wspieraj\u0105cych narzeczonych, ma\u0142\u017conk\u00f3w i rodziny. R\u00f3wnocze\u015bnie u\u015bwiadomi\u0142y nam konieczno\u015b\u0107 i piln\u0105 potrzeb\u0119 jeszcze wi\u0119kszego zaanga\u017cowania si\u0119 w szeroko rozumiane duszpasterstwo narzeczonych i rodzin, nierzadko dotkni\u0119tych kryzysem wiary i mi\u0142o\u015bci. W tej perspektywie papieskie wezwanie do kszta\u0142towania ewangelicznych postaw jest \u015bwiat\u0142em na drodze chrze\u015bcija\u0144skiego wzrostu, a konkretne jego wskazania stanowi\u0105 cenn\u0105 podpowied\u017a dla duszpasterskich wysi\u0142k\u00f3w i pomocowych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n<p>W g\u0142osie papie\u017ca Franciszka uznajemy ojcowskie wezwanie do \u201eduszpasterskiego i misyjnego nawr\u00f3cenia\u201d (Evangelii Gaudium 25). Ten apel o pastoralny zwrot wyrasta z jego troski o ka\u017cdego cz\u0142owieka (por. MV 4), w czym wyra\u017anie nawi\u0105zuje do \u015bw. Jana Paw\u0142a II, dla kt\u00f3rego \u201ecz\u0142owiek jest pierwsz\u0105 drog\u0105, po kt\u00f3rej winien kroczy\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w wype\u0142nianiu swojego pos\u0142annictwa\u201d (Redemptor Hominis 14). Maj\u0105c tego \u015bwiadomo\u015b\u0107 jeste\u015bmy przekonani, \u017ce interpretacja i praktyczna aplikacja za\u0142o\u017ce\u0144 Amoris laetitia przyczyni si\u0119 do podj\u0119cia wielu inicjatyw na rzecz wzrostu, umocnienia i rozwoju naszych rodzin, ich mi\u0142o\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci [3].<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Zasadnicze akcenty nauczania papie\u017ca Franciszka<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Przywo\u0142uj\u0105c my\u015bl swego poprzednika Benedykta XVI, papie\u017c Franciszek podkre\u015bla, \u017ce zmiany w Ko\u015bciele nale\u017cy przeprowadza\u0107 w duchu \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d [4]. Poj\u0119cie to nawi\u0105zuje do przekonania Jana XXIII, wyja\u015bniaj\u0105cego powody otwarcia Soboru Watyka\u0144skiego II kategori\u0105 \u201ehermeneutyki reformy\u201d [5]. Dzi\u0119ki niej niezmienny depozyt wiary mo\u017ce by\u0107 przekazywany w spos\u00f3b pog\u0142\u0119biony, bardziej dojrza\u0142y i \u201eodpowiadaj\u0105cy potrzebom naszych czas\u00f3w\u201d [6], to znaczy dostosowany do danej epoki (por. EG 41). Istotne jest to, \u017ce hermeneutyka reformy nie zrywa z przesz\u0142o\u015bci\u0105, lecz zachowuje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nauki wiary, dokonuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie koniecznej aktualizacji tej wiary.<\/p>\n<p>Odczytana w tym duchu \u201eAmoris laetitia \u201enie tylko uwzgl\u0119dnia, ale nade wszystko dope\u0142nia i aktualizuje wcze\u015bniejsze wypowiedzi Magisterium Ko\u015bcio\u0142a na temat ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny. W\u015br\u00f3d wcze\u015bniejszych dokument\u00f3w programowych nale\u017cy wymieni\u0107 \u201eHumanae vitae\u201d Paw\u0142a VI, \u201eFamiliaris consortio\u201d, \u201eReconcilliatio et poenitentia\u201d, \u201eVeritatis splendor\u201d Jana Paw\u0142a II oraz \u201eDeus caritas est\u201d i \u201eSacramentum caritatis\u201d Benedykta XVI. Nie ulega wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce papie\u017c Franciszek w adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d w \u017caden spos\u00f3b nie podwa\u017ca nauczania swych Poprzednik\u00f3w. Wyra\u017anie uznaje konieczno\u015b\u0107 istnienia w Ko\u015bciele jedno\u015bci doktryny i dzia\u0142ania, kt\u00f3ra jednak nie wyklucza istnienia \u201er\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w interpretowania pewnych aspekt\u00f3w nauczania lub niekt\u00f3rych wynikaj\u0105cych z niego konsekwencji\u201d (AL 3). Dlatego do dorobku synodalnych obrad po\u015bwi\u0119conych rodzinie, papie\u017c Franciszek do\u0142\u0105cza inne rozwa\u017cania ukierunkowuj\u0105ce refleksj\u0119 i dzia\u0142ania duszpasterskie w taki spos\u00f3b, aby jednocze\u015bnie dawa\u0142yby tchnienie, bodziec i pomoc rodzinom w ich po\u015bwi\u0119ceniu i w ich trudno\u015bciach (por. AL 4).<\/p>\n<p>Wobec powy\u017cszego, duszpasterzy, osoby konsekrowane i wiernych \u015bwieckich zach\u0119camy do przyj\u0119cia zawartego w \u201eAmoris laetitia\u201d nauczania papie\u017ca Franciszka, kt\u00f3ry konsekwentnie realizuje dzie\u0142o odnowy Ko\u015bcio\u0142a w duchu Chrystusowej Ewangelii. Podstaw\u0105 jego refleksji jest s\u0142owo Bo\u017ce i spojrzenie samego Jezusa na rodzin\u0119. Aby opisa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 w ewangelicznej i rzeczywistej perspektywie rozwija sw\u0105 my\u015bl na dw\u00f3ch poziomach: kontempluje trynitarny idea\u0142 Mi\u0142o\u015bci, rozwa\u017ca pierwsze\u0144stwo i skuteczno\u015b\u0107 \u0142aski oraz mi\u0142o\u015bci w \u017cyciu ma\u0142\u017ce\u0144skim, a r\u00f3wnocze\u015bnie uwzgl\u0119dnia stopniowalny i dynamiczny charakter ludzkiego do\u015bwiadczenia mi\u0142o\u015bci, jego historyczne uwarunkowania, trudno\u015bci, a tak\u017ce niedoskona\u0142e realizacje.<\/p>\n<p>Trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 szerszy kontekst nauczania papieskiego o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie i w zwi\u0105zku z tym nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce:<\/p>\n<p>\u2013 Papie\u017c Franciszek zaprasza ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 do patrzenia na Boga i cz\u0142owieka w duchu Ewangelii i do pos\u0142ugiwania si\u0119 jej j\u0119zykiem.<\/p>\n<p>\u2013 Kluczowymi s\u0142owami jego pontyfikatu s\u0105 \u201eczu\u0142o\u015b\u0107 i blisko\u015b\u0107\u201d [7]. W mi\u0142o\u015bci mi\u0142osiernej i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cej (wzgl\u0119dem m.in. ubogich, migrant\u00f3w, ma\u0142\u017conk\u00f3w i innych cz\u0142onk\u00f3w rodzin) upatruje podstawowe kryterium weryfikuj\u0105ce wiarygodno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i jego dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n<p>\u2013 Papie\u017c apeluje o g\u0142oszenie Ewangelii w nowy spos\u00f3b. Ma na my\u015bli zaanga\u017cowanie wszystkich chrze\u015bcijan, celem dawania \u015bwiadectwa o swojej wierze z jeszcze wi\u0119kszym entuzjazmem i przekonaniem (por. MV 4). Przypomina, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wezwany do misyjnego wyj\u015bcia, aby \u201edotrze\u0107 na wszystkie peryferia \u015bwiata potrzebuj\u0105ce \u015bwiat\u0142a Ewangelii\u201d (EG 20). W realizacji zadania nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 odnowionego dialogu pomi\u0119dzy duszpasterzami i wiernymi. St\u0105d nie mo\u017cna oczekiwa\u0107 od papieskiego nauczania definitywnego lub wyczerpuj\u0105cego s\u0142owa na temat wszystkich spraw dotycz\u0105cych Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata. Nie powinno si\u0119 te\u017c zast\u0119powa\u0107 lokalnych episkopat\u00f3w w rozeznaniu problem\u00f3w wy\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 na ich terytoriach i st\u0105d mowa papie\u017ca o potrzebie \u201edecentralizacji\u201d w Ko\u015bciele (por. EG 16).<\/p>\n<p>\u2013 Odpowiadaj\u0105c na sugestie ojc\u00f3w synodalnych, Franciszek wpisuje swoje or\u0119dzie o zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim w bardziej realistyczn\u0105 i stopniowaln\u0105 drog\u0119 do \u015bwi\u0119to\u015bci w Ko\u015bciele. Zaprasza do dawania \u017cywego i radosnego \u015bwiadectwa obecno\u015bci Chrystusa w sakramentalnym zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim i domu rodzinnym.<\/p>\n<p>\u2013 Papie\u017c podkre\u015bla, \u017ce duszpasterskie i misyjne nawr\u00f3cenie w promowaniu ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny nie mo\u017ce pomija\u0107 os\u00f3b potrzebuj\u0105cych i \u017cyj\u0105cych w sytuacjach trudnych: \u201e(\u2026) Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, aby zrozumie\u0107, pocieszy\u0107, w\u0142\u0105czy\u0107, unikaj\u0105c narzucania im zestawu norm, jakby by\u0142y ze ska\u0142y, zyskuj\u0105c w ten spos\u00f3b efekt, \u017ce czuj\u0105 si\u0119 os\u0105dzone i porzucone przez t\u0119 Matk\u0119, kt\u00f3ra jest powo\u0142ana, by nie\u015b\u0107 im Bo\u017ce mi\u0142osierdzie\u201d (AL 49). Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201ejest ojcowskim domem, gdzie jest miejsce dla ka\u017cdego z jego nie\u0142atwym \u017cyciem\u201d (EG 47). Takie traktowanie najbardziej delikatnych kwestii ludzkiej egzystencji \u201estawia nas raczej w kontek\u015bcie rozeznania duszpasterskiego, pe\u0142nego mi\u0142o\u015bci mi\u0142osiernej, kt\u00f3ra zawsze gotowa jest zrozumie\u0107, przebaczy\u0107, towarzyszy\u0107, czeka\u0107, a przede wszystkim w\u0142\u0105cza\u0107\u201d (AL 312).<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>\u201eRado\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci\u201d w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Papie\u017c w pierwszym zdaniu adhortacji stwierdza, \u017ce \u201erado\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci (amoris laetitia) prze\u017cywana w rodzinach jest tak\u017ce rado\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a\u201d. By jej w ma\u0142\u017ce\u0144stwach i rodzinach nie brakowa\u0142o, Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozwija stosowne duszpasterstwo, ale te\u017c powinien ci\u0105gle podnosi\u0107 jego jako\u015b\u0107, uwzgl\u0119dniaj\u0105c w swej pos\u0142udze nowe uwarunkowania \u017cycia i potrzeby ma\u0142\u017conk\u00f3w i rodzin.<\/p>\n<p><strong>Bogate do\u015bwiadczenie duszpasterstwa narzeczonych, ma\u0142\u017conk\u00f3w i rodzin Ko\u015bcio\u0142a w Polsce<\/strong><\/p>\n<p>Przygotowanie wiernych do sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz towarzyszenie ma\u0142\u017conkom i rodzinom na drodze do \u015bwi\u0119to\u015bci s\u0105 od dziesi\u0119cioleci wa\u017cnym polem dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a w Polsce. Wyrazem tej troski by\u0142y m.in. powstaj\u0105ce ju\u017c od lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dwudziestego wieku r\u00f3\u017cnego rodzaju instrukcje o przygotowaniu do ma\u0142\u017ce\u0144stwa i \u017cycia rodzinnego, wskazania II Synodu Plenarnego (1991\u20131999) zawarte w dokumencie pt. \u201eW trosce o rodzin\u0119\u201d oraz Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin (1.05.2003), a tak\u017ce poradnie rodzinne. Tematyka narzecze\u0144sko\u2013ma\u0142\u017ce\u0144sko\u2013rodzinna jest obecna w formacji znanych ruch\u00f3w i stowarzysze\u0144 ko\u015bcielnych. Wyliczone dokumenty i inicjatywy by\u0142y najcz\u0119\u015bciej odpowiedzi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce na przemiany spo\u0142eczno-moralne zachodz\u0105ce w spo\u0142ecze\u0144stwie [8]. Podejmowa\u0142y zazwyczaj nauczanie kolejnych papie\u017cy i Magisterium Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p><strong>Kryteria duszpasterskie papie\u017ca Franciszka<\/strong><\/p>\n<p>Ojciec \u015bwi\u0119ty wyra\u017ca przekonanie, \u017ce \u201ewsp\u00f3lnota ewangelizacyjna przez dzie\u0142a i gesty wkracza w codzienne \u017cycie innych, skraca dystans, uni\u017ca si\u0119 a\u017c do upokorzenia, je\u015bli to konieczne, i przyjmuje ludzkie \u017cycie, dotykaj\u0105c cierpi\u0105cego cia\u0142a Chrystusa w ludzie\u201d (EG 24). Z kolei mi\u0142o\u015b\u0107 pasterska \u2013 czerpi\u0105c inspiracj\u0119 od Jezusa Chrystusa, Dobrego Pasterza (por. \u0141k 15, 4-7; J 10, 11-18) \u2013 jest gotowa do wyj\u015bcia na spotkanie ka\u017cdego cz\u0142owieka, szczeg\u00f3lnie tego, kt\u00f3ry oddali\u0142 si\u0119 od wsp\u00f3lnoty eklezjalnej. Dlatego papie\u017c Franciszek m\u00f3wi o czterech postawach, kt\u00f3re powinny charakteryzowa\u0107 ka\u017cd\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a: przyj\u0105\u0107, towarzyszy\u0107, rozeznawa\u0107 i integrowa\u0107 (por. AL 291nn)[9].<\/p>\n<p>\u2013 Przyj\u0119cie (por. J 3, 1-21) \u2013 wynika z podstawowego prawa, kt\u00f3re mieszka w sercu ka\u017cdego cz\u0142owieka, gdy patrzy on szczerymi oczami na swojego brata, kt\u00f3rego spotyka na drodze \u017cycia (MV 2) i pragnie jego dobra (MV 9). \u201eMisj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a jest g\u0142oszenie mi\u0142osierdzia Boga, bij\u0105cego serca Ewangelii, aby w ten spos\u00f3b dotrze\u0107 do serca i umys\u0142u ka\u017cdego cz\u0142owieka. Oblubienica Chrystusa-Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyswaja sobie postaw\u0119 Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry wszystkim wychodzi naprzeciw, nie pomijaj\u0105c nikogo\u201d (AL 309, MV 12). Wszystko w dzia\u0142aniu duszpasterskim Ko\u015bcio\u0142a powinno by\u0107 przepojone czu\u0142o\u015bci\u0105, z kt\u00f3r\u0105 kieruje si\u0119 do wiernych; w tym, co g\u0142osi i o czym daje \u015bwiadectwo \u015bwiatu, nie mo\u017ce nigdy brakowa\u0107 mi\u0142osierdzia (AL 310). Kap\u0142a\u0144stwo za\u015b, powtarzaj\u0105c za \u015bw. Augustynem, jest \u201eamoris officium \u2013 urz\u0119dem dobrego pasterza, kt\u00f3ry ofiaruje swoje \u017cycie za owce\u201d (SC 23).<\/p>\n<p>\u201ePasterze proponuj\u0105cy wiernym pe\u0142ny idea\u0142 Ewangelii i nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, musz\u0105 im tak\u017ce pomaga\u0107 w przyj\u0119ciu logiki wsp\u00f3\u0142czucia dla s\u0142abych i unikania prze\u015bladowania lub os\u0105d\u00f3w zbyt surowych czy niecierpliwych. Ewangelia wzywa nas, by\u015bmy nie os\u0105dzali i nie pot\u0119piali (por. Mt 7,1; \u0141k 6,37). Jezus \u00bboczekuje, aby\u015bmy zrezygnowali z poszukiwania osobistych lub wsp\u00f3lnotowych \u015brodk\u00f3w ochronnych, pozwalaj\u0105cych nam zachowa\u0107 dystans w stosunku do istoty ludzkiej udr\u0119ki, tak aby\u015bmy rzeczywi\u015bcie chcieli wej\u015b\u0107 w kontakt z konkretnym \u017cyciem innych i poznali moc czu\u0142o\u015bci\u00ab\u201d (AL 308).<\/p>\n<p>\u2013 Towarzyszenie \u2013 dobrze obrazuje zachowanie Jezusa w stosunku do uczni\u00f3w na drodze do Emaus (por. \u0141k 24, 13-35). Domaga si\u0119 przybli\u017cenia do drugiego i kroczenia razem. Zdaniem papie\u017ca, \u201enie pomniejszaj\u0105c warto\u015bci ewangelicznego idea\u0142u, nale\u017cy z mi\u0142osierdziem i cierpliwo\u015bci\u0105 towarzyszy\u0107 mo\u017cliwym etapom wzrastania os\u00f3b formuj\u0105cych si\u0119 dzie\u0144 po dniu\u201d (EG 44), \u201eczyni\u0105c miejsce dla mi\u0142osierdzia Pana, zach\u0119caj\u0105cego nas do czynienia mo\u017cliwego dobra\u201d (AL 308). Takie pos\u0142ugiwanie wiernym prowadzi do rozwoju duszpasterstwa wi\u0119zi. Wskutek tego tak\u017ce wsp\u00f3lnota wiernych staje si\u0119 gotowa, by towarzyszy\u0107 cz\u0142owiekowi we wszystkich jego do\u015bwiadczeniach, tak\u017ce tych dotkliwych, nierzadko d\u0142ugotrwa\u0142ych (por. EG 24).<\/p>\n<p>\u2013 Rozeznawanie [10] \u2013 odnosi si\u0119 najpierw do misji Ko\u015bcio\u0142a rozumianej w kategorii pos\u0142ugi pastoralnego, ewangelicznego i duchowego badania przed Bogiem dr\u00f3g \u017cycia (EG 33, 50, 154). Nie wyklucza \u201ewk\u0142adu wiedzy ludzkiej, egzystencjalnej, psychologicznej, socjologicznej czy moralnej. Jednak je przekracza. Nie wystarczaj\u0105 te\u017c pe\u0142ne m\u0105dro\u015bci zasady Ko\u015bcio\u0142a. (\u2026) rozeznanie jest \u0142ask\u0105. Chocia\u017c obejmuje rozum i roztropno\u015b\u0107, to je przewy\u017csza, bo chodzi w nim o dostrze\u017cenie tajemnicy jedynego i niepowtarzalnego planu, jaki B\u00f3g ma dla ka\u017cdego, i kt\u00f3ry realizuje si\u0119 w najr\u00f3\u017cniejszych kontekstach i ograniczeniach. Stawk\u0105 jest nie tylko dobrobyt doczesny, czy satysfakcja z czynienia czego\u015b po\u017cytecznego, a nawet ch\u0119\u0107 posiadania spokojnego sumienia. Stawk\u0105 jest sens mojego \u017cycia wobec Ojca\u201d (Gaudete et Exsultate 170). Jako takie, rozeznawanie zak\u0142ada pokor\u0119 i wielkoduszno\u015b\u0107 oraz \u201ewychowywanie siebie do cierpliwo\u015bci Boga i Jego czas\u00f3w, kt\u00f3re nigdy nie s\u0105 naszymi\u201d (GE 174). Stanowi \u201enarz\u0119dzie walki do lepszego pod\u0105\u017cania za Panem. Jest nam potrzebne zawsze: aby\u015bmy byli zdolni do rozpoznawania czas\u00f3w Boga i Jego \u0142aski, aby\u015bmy nie marnowali natchnie\u0144 Pana, aby nie odrzuca\u0107 Jego zach\u0119ty do rozwoju\u201d (GE 169); ma kierowa\u0107 wszystkich wiernych, kt\u00f3rzy o to prosz\u0105, do u\u015bwiadomienia sobie swojej sytuacji przed Bogiem (AL 300), ma pom\u00f3c w znalezieniu mo\u017cliwych dr\u00f3g odpowiedzenia Bogu i w ich rozwoju po\u015br\u00f3d ogranicze\u0144 (por. AL 303, 305). W realizacji trudnego dzie\u0142a towarzyszenia i rozeznawania bardzo pomocne jest prawo stopniowo\u015bci, na kt\u00f3re zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II w Familiaris consortio. Prawo to zak\u0142ada, \u017ce cz\u0142owiek \u201epoznaje, mi\u0142uje i czyni dobro moralne, odpowiednio do etap\u00f3w swego rozwoju\u201d (FC 34, AL 295). Franciszek uzupe\u0142nia my\u015bl stwierdzeniem Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego o warunkach pod jakimi poczytalno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 mog\u0105 zosta\u0107 zmniejszone, czy wr\u0119cz zniesione [11].<\/p>\n<p>M\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c o okoliczno\u015bciach zmniejszaj\u0105cych odpowiedzialno\u015b\u0107 moraln\u0105 [12]. \u201eZ tego powodu negatywny os\u0105d odno\u015bnie do sytuacji obiektywnej nie oznacza orzeczenia o odpowiedzialno\u015bci lub winie danej osoby\u201d (AL 302).<\/p>\n<p>\u2013 Integracja (z samym sob\u0105 i ze wsp\u00f3lnot\u0105 Ko\u015bcio\u0142a) \u2013 jest celem duszpasterskiego rozeznawania i towarzyszenia ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi, niezale\u017cnie od jego \u017cyciowej sytuacji. U podstaw jest logika w\u0142\u0105czania do wsp\u00f3lnoty, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wierni nie tylko odkrywaj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a, ale rado\u015bnie i owocnie tego do\u015bwiadczaj\u0105 (por. AL 299). W ca\u0142ych dziejach Ko\u015bcio\u0142a \u2013 zauwa\u017ca Franciszek \u2013 spotykamy dwie logiki: usuwanie na margines i dzie\u0142o w\u0142\u0105czania. \u201eDrog\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, pocz\u0105wszy od Soboru Jerozolimskiego, jest zawsze droga Jezusa: droga mi\u0142osierdzia i integracji\u201d (AL 296). \u201eU\u015bwi\u0119cenie za\u015b jest drog\u0105 wsp\u00f3lnotow\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy pokonywa\u0107 we dwoje. (\u2026) \u017bycie lub praca z innymi jest niew\u0105tpliwie drog\u0105 duchowego rozwoju\u201d (GE 141). Chodzi o duchowe dojrzewanie i wzrost mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 najlepsz\u0105 przeciwwag\u0105 dla z\u0142a (por. GE 163).<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Nowe impulsy duszpasterskie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>W \u015bwietle powy\u017cszych kryteri\u00f3w duszpasterskich Franciszka \u2013 odnoszonych do ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny oraz u\u015bwi\u0119cenia na tej drodze wsp\u00f3lnotowego \u017cycia \u2013 rysuj\u0105 si\u0119 nowe impulsy w pos\u0142udze duszpasterskiej narzeczonych, ma\u0142\u017conk\u00f3w oraz os\u00f3b, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w sytuacjach trudnych i nieregularnych.<\/p>\n<p>\u2013 W duszpasterstwie narzeczonych trzeba pom\u00f3c m\u0142odym ludziom w odkryciu warto\u015bci i bogactwa ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Trzeba przypomnie\u0107 o znaczeniu cn\u00f3t, zw\u0142aszcza czysto\u015bci, kt\u00f3ra jest warunkiem autentycznego rozwoju oblubie\u0144czej mi\u0142o\u015bci. Zar\u00f3wno przygotowanie bli\u017csze, jak i towarzyszenie bezpo\u015brednie powinny przekona\u0107 narzeczonych, aby nie postrzegali pobrania si\u0119 jako ko\u0144ca drogi i aby podj\u0119li ma\u0142\u017ce\u0144stwo jako powo\u0142anie, kt\u00f3re wymaga stanowczej i realistycznej decyzji, aby wsp\u00f3lnie przej\u015b\u0107 przez wszystkie pr\u00f3by i trudne chwile (por. AL 211). \u201ePriorytetowo nale\u017cy potraktowa\u0107 \u2013 wraz z odnowionym przepowiadaniem kerygmy \u2013 te tre\u015bci, kt\u00f3re przekazywane w spos\u00f3b atrakcyjny i przyjazny pomog\u0105 im zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w proces trwaj\u0105cy ca\u0142e \u017cycie z wielkoduszno\u015bci\u0105 i wolno\u015bci\u0105. Jest to rodzaj \u00bbinicjacji\u00ab do sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3ry zapewni im niezb\u0119dne elementy, aby mogli go przyj\u0105\u0107 z najlepsz\u0105 dyspozycj\u0105 i rozpocz\u0105\u0107 \u017cycie rodzinne z pewn\u0105 solidno\u015bci\u0105\u201d (AL 207). Ka\u017cdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 lokalny winien rozezna\u0107, kt\u00f3ra z form bezpo\u015bredniego przygotowania do ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest najlepsza i zadba\u0107 o formacj\u0119, kt\u00f3ra nie zniech\u0119ci m\u0142odych do sakramentu.<\/p>\n<p>\u2013 Duszpasterstwo ma\u0142\u017conk\u00f3w musi mie\u0107 przede wszystkim na uwadze to, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie stanowi rzeczywisto\u015bci dokonanej i sko\u0144czonej. Papie\u017c przypomina: \u201eZwi\u0105zek jest realny, jest nieodwo\u0142alny, zosta\u0142 potwierdzony i u\u015bwi\u0119cony przez sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Ma\u0142\u017conkowie jednak, jednocz\u0105c si\u0119, staj\u0105 si\u0119 tw\u00f3rcami w\u0142asnej historii i tw\u00f3rcami projektu, kt\u00f3ry trzeba rozwija\u0107 razem. Spojrzenie skierowane jest ku przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 trzeba budowa\u0107 dzie\u0144 po dniu z pomoc\u0105 Bo\u017cej \u0142aski i w\u0142a\u015bnie dlatego nie wymaga si\u0119 od ma\u0142\u017conka, aby by\u0142 doskona\u0142y. Musimy od\u0142o\u017cy\u0107 na bok z\u0142udzenia i zaakceptowa\u0107 go takim, jakim jest: niedoskona\u0142ym, wezwanym do rozwoju, w drodze\u201d (AL 218). Zadaniem duszpasterzy jest ukazywanie ka\u017cdego ma\u0142\u017ce\u0144stwa jako \u201ehistorii zbawienia\u201d, kt\u00f3ra wychodzi niejednokrotnie od tego co kruche, a dzi\u0119ki Bo\u017cemu darowi stopniowo przekszta\u0142ca si\u0119 w zwi\u0105zek coraz bardziej solidny i pi\u0119kny (por. AL 221). Szczeg\u00f3lnie w pierwszych latach budowania wsp\u00f3lnoty ma\u0142\u017ce\u0144skiej bardzo pomocne s\u0105 towarzyszenie i obecno\u015b\u0107 do\u015bwiadczonych ma\u0142\u017conk\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w ruch\u00f3w, stowarzysze\u0144, a tak\u017ce przygotowanych doradc\u00f3w (por. AL 229).<\/p>\n<p>\u2013 W duszpasterstwie os\u00f3b, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w sytuacjach trudnych (np. \u015bmier\u0107 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka) i nieregularnych, duszpasterze i ich wsp\u00f3\u0142pracownicy winni nade wszystko oferowa\u0107 wiernym \u015bwiat\u0142o wiary oraz wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c\u0105 i delikatn\u0105 obecno\u015b\u0107 (por. AL 253\u2013258). Pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci spojrzenie i wsparcie nale\u017cy okaza\u0107 osobom, kt\u00f3re zosta\u0142y opuszczone lub opu\u015bci\u0142y wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, ale obecnie podejmuj\u0105 starania, aby do sakramentalnego wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka powr\u00f3ci\u0107, trwaj\u0105c w mi\u0142o\u015bci, wierno\u015bci i modlitwie \u2013 odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do \u0142aski sakramentu (AL 241\u2013242). Zrozumienie nale\u017cy te\u017c okazywa\u0107 wiernym, kt\u00f3rzy po rozpadzie ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego zawar\u0142y nowy zwi\u0105zek, ze wzgl\u0119du na istniej\u0105c\u0105 przeszkod\u0119 poprzedniego w\u0119z\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144skiego jedynie cywilny, ale staraj\u0105 si\u0119 prowadzi\u0107 \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie, w wierze wychowuj\u0105c swoje dzieci, a spragnione pe\u0142nego uczestnictwa w sakramencie Eucharystii podejmuj\u0105 decyzj\u0119 \u017cycia w relacji bratersko-siostrzanej.<\/p>\n<p>Ojciec \u015bwi\u0119ty szczeg\u00f3lnie uwra\u017cliwia na to, \u201eby podej\u015b\u0107 duszpastersko do os\u00f3b, kt\u00f3re zawar\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwo cywilne, rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w nowych zwi\u0105zkach lub kt\u00f3re jedynie mieszkaj\u0105 razem\u201d (AL 297). Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ojc\u00f3w synodalnych zach\u0119ca, aby osoby ochrzczone, kt\u00f3re si\u0119 rozwiod\u0142y i zawar\u0142y ponowny zwi\u0105zek cywilny, by\u0142y bardziej w\u0142\u0105czane we wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie na r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe sposoby, zwa\u017caj\u0105c jednak na to, aby nie powodowa\u0107 zgorszenia. \u201eOni nie tylko nie musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 ekskomunikowani, ale mog\u0105 \u017cy\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119 jako \u017cywe cz\u0142onki Ko\u015bcio\u0142a, odczuwaj\u0105c, \u017ce jest on matk\u0105, kt\u00f3ra ich zawsze przyjmuje, troszczy si\u0119 o nich z mi\u0142o\u015bci\u0105 i wspiera ich na drodze \u017cycia i Ewangelii\u201d (AL 299). Apeluje, aby osoby te z ufno\u015bci\u0105 podchodzi\u0142y do rozmowy ze swoimi duszpasterzami oraz odpowiednio przygotowanymi osobami \u015bwieckimi. Nie zawsze wprawdzie znajd\u0105 u nich potwierdzenie swoich w\u0142asnych idei i pragnie\u0144, ale na pewno otrzymaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re pozwoli im lepiej zrozumie\u0107 osobist\u0105 sytuacj\u0119 i w\u0142a\u015bciwie odkrywa\u0107 drog\u0119 osobistego dojrzewania.<\/p>\n<p>Papie\u017c zaprasza te\u017c duszpasterzy do s\u0142uchania wiernych z mi\u0142o\u015bci\u0105, spokojem i szczerym pragnieniem, aby \u201edoj\u015b\u0107 do sedna dramatu os\u00f3b i zrozumie\u0107 ich punkt widzenia, aby im pom\u00f3c \u017cy\u0107 lepiej i rozpozna\u0107 swoje miejsce w Ko\u015bciele\u201d (AL 312).<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Wezwanie do pastoralnego rozeznania i logika integracji w \u015bwietle VIII rozdzia\u0142u \u201eAmoris laetitia\u201d<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Papie\u017c zwraca uwag\u0119 na \u201eniezliczon\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 sytuacji\u201d os\u00f3b, kt\u00f3re rozwiod\u0142y si\u0119 i zawar\u0142y ponowny zwi\u0105zek cywilny. W trosce o ich dobro duchowe konieczne jest rzetelne rozeznanie ich sytuacji, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce stopie\u0144 odpowiedzialno\u015bci nie jest taki sam za ka\u017cdym razem. Trzeba zawsze bra\u0107 pod uwag\u0119 aplikacj\u0119 normy og\u00f3lnej do okre\u015blonego przypadku. Papie\u017c Franciszek m\u00f3wi \u2013 jest to jeden z centralnych aspekt\u00f3w Amoris laetitia \u2013 o potrzebie odniesienia normy og\u00f3lnej do konkretnych os\u00f3b i ich szczeg\u00f3\u0142owych sytuacji. W ten spos\u00f3b rozwija my\u015bl Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry wskazywa\u0142 na potrzeb\u0119 uwzgl\u0119dnienia z\u0142o\u017cono\u015bci sytuacji wiernych rozwiedzionych, \u017cyj\u0105cych w nowych zwi\u0105zkach cywilnych (por. FC 84 \u00a72).<\/p>\n<p>Papie\u017c Franciszek zaznacza, \u017ce duszpasterskie towarzyszenie osobom b\u0119d\u0105cym na drodze rozeznania musi odbywa\u0107 si\u0119 \u201ezgodnie z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a i wytycznymi biskupa\u201d (AL 300). W procesie tym nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 przeprowadzenia rachunku sumienia, obiektywnej analizy sytuacji dzieci i opuszczonego wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, pr\u00f3b i mo\u017cliwo\u015bci pojednania, uwzgl\u0119dnienia konsekwencji nowej relacji wobec pozosta\u0142ej rodziny i lokalnej wsp\u00f3lnoty wiernych (por. AL 300). Dzia\u0142ania te s\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w \u017cyciu os\u00f3b stoj\u0105cych w obliczu konieczno\u015bci podj\u0119cia skomplikowanych decyzji duchowych. Chodzi o w\u0142a\u015bciw\u0105 ocen\u0119 i rozwa\u017cny wyb\u00f3r. Rozeznawanie jako dynamiczny proces zawsze powinno by\u0107 otwarte na nowe etapy rozwoju i nowe decyzje podj\u0119te w sumieniu, a pozwalaj\u0105ce na zrealizowanie idea\u0142u w pe\u0142niejszy spos\u00f3b (por. AL 303).<\/p>\n<p>Maj\u0105c na uwadze z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sytuacji duszpasterskiej wiernych zwi\u0105zanych w\u0119z\u0142em ma\u0142\u017ce\u0144skim i nie mog\u0105cych z tego powodu \u2013 pomimo ogromnego pragnienia \u2013 zawrze\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego z osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 pozostaj\u0105 w zwi\u0105zku pozasakramentalnym, nale\u017ca\u0142oby rozwa\u017cy\u0107 w poszczeg\u00f3lnych przypadkach mo\u017cliwo\u015b\u0107 wnikliwego rozeznania ich sytuacji. To rozeznanie powinno najpierw prowadzi\u0107 do udzielenia na drodze ko\u015bcielnego procesu s\u0105dowego odpowiedzi na pytanie, czy mo\u017cna stwierdzi\u0107 niewa\u017cno\u015b\u0107 pierwszego zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego.<\/p>\n<p>W sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem orzeczone zostanie, i\u017c niewa\u017cno\u015b\u0107 nie mo\u017ce zosta\u0107 stwierdzona, nale\u017cy kontynuowa\u0107 rozeznanie o charakterze duszpasterskim. To rozeznanie jako nie\u0142atwe i niezwykle odpowiedzialne zadanie wymaga solidnego przygotowania duszpasterzy. Trzeba bowiem rozezna\u0107, czy osoby \u017cyj\u0105ce w nieuregulowanych zwi\u0105zkach zachowuj\u0105 wierno\u015b\u0107, po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 dla dzieci, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim, \u015bwiadome s\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci swego zwi\u0105zku i \u017cycia w grzechu, pragn\u0119\u0142yby zmieni\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduj\u0105, lecz nie mog\u0105 tego uczyni\u0107 bez zaci\u0105gni\u0119cia kolejnej winy (np. kwestia odpowiedzialno\u015bci za wychowanie dzieci, por. AL 298).<\/p>\n<p>Podj\u0119te rozeznanie mo\u017ce prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnych, coraz g\u0142\u0119bszych form integracji ze wsp\u00f3lnot\u0105 ko\u015bcieln\u0105. Powinno ono mie\u0107 form\u0119 indywidualnego i konsekwentnego, d\u0142ugotrwa\u0142ego kierownictwa duchowego. Podj\u0119cie odpowiedniej decyzji \u2013 wsp\u00f3lnie przez kierownika duchowego i zainteresowan\u0105 osob\u0119 powinno by\u0107 owocem procesu rozeznania, a nie jednego czy nawet kilku powierzchownych spotka\u0144. Wymaga ono tak\u017ce konsultacji z kompetentnym duszpasterzem pos\u0142uguj\u0105cym przy s\u0105dzie biskupim lub w diecezjalnym o\u015brodku duszpasterstwa rodzin. Przy tym kierownik duchowy powinien mie\u0107 przede wszystkim to na wzgl\u0119dzie, aby pom\u00f3c zainteresowanej osobie, w jej trudnej i skomplikowanej sytuacji, post\u0119powa\u0107 na drodze wiary we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p><strong>Zako\u0144czenie<br \/>\n<\/strong>Stoj\u0105 przed nami zadania wynikaj\u0105ce z aktualnej sytuacji oraz kondycji ma\u0142\u017ce\u0144stw, rodzin i m\u0142odego pokolenia, nierzadko dotkni\u0119tych kryzysem wiary. Papie\u017cowi Franciszkowi zawdzi\u0119czamy jasne wskazanie i okre\u015blenie tych zada\u0144, cenne impulsy, a tak\u017ce ukierunkowanie dzia\u0142a\u0144 pastoralnych i zach\u0119t\u0119 do pog\u0142\u0119bionej refleksji nad kszta\u0142tem duszpasterstwa rodzin, bardziej dostosowanego do aktualnych potrzeb i wyzwa\u0144.<\/p>\n<p>Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 trzeba b\u0119dzie wypracowa\u0107 nowe Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin dla Ko\u015bcio\u0142a w Polsce. W oparciu o nie mo\u017cna b\u0119dzie przygotowa\u0107 diecezjalne, wzgl\u0119dnie metropolitalne instrukcje wykonawcze oraz powo\u0142a\u0107 do \u017cycia o\u015brodki s\u0142u\u017cby ma\u0142\u017ce\u0144stwu i rodzinie. R\u00f3wnocze\u015bnie nale\u017cy wypracowa\u0107 program i okre\u015bli\u0107 kszta\u0142t przygotowania ksi\u0119\u017cy do podejmowania drogi towarzyszenia wiernym i rozeznawania ich konkretnych sytuacji. Pastersk\u0105 pos\u0142ug\u0119 musimy naznaczy\u0107 blisko\u015bci\u0105, spojrzeniem pe\u0142nym szacunku i wsp\u00f3\u0142czucia, kt\u00f3re jednocze\u015bnie lecz\u0105, wyzwalaj\u0105 i zach\u0119caj\u0105 do dojrzewania w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim (por. EG 169). Potrzebujemy \u0107wiczy\u0107 si\u0119 w umiej\u0119tno\u015bci s\u0142uchania, aby cierpliwie i wytrwale rozbudza\u0107 pragnienie chrze\u015bcija\u0144skiego idea\u0142u i znajdywa\u0107 drogi prowadz\u0105ce do prawdziwego wzrostu i dojrza\u0142o\u015bci (por. EG 171).<\/p>\n<p>Do tego typu formacji nale\u017cy te\u017c zach\u0119ci\u0107 osoby konsekrowane i wiernych \u015bwieckich. Potrzebujemy bowiem wielu wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105c trud s\u0142uchania i towarzyszenia narzeczonym i ma\u0142\u017conkom b\u0119d\u0105 wspiera\u0107 duszpasterskie dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>[1] Wyra\u017cenie \u201eWyra\u017cenie \u201eEwangelia rodziny\u201d przywo\u0142uje Instrumentum laboris Synodu o rodzinie. Por. Le sfide pastorali sulla famiglia nel contesto dell\u2019evangelizzazione. Instrumentum laboris, 20.<\/p>\n<p>2] MV 10: \u201e(\u2026) Wszystko w dzia\u0142aniu duszpasterskim Ko\u015bcio\u0142a powinno by\u0107 przepojone czu\u0142o\u015bci\u0105, z kt\u00f3r\u0105 kieruje si\u0119 do wiernych; w tym, co g\u0142osi i o czym daje \u015bwiadectwo \u015bwiatu, nie mo\u017ce nigdy brakowa\u0107 mi\u0142osierdzia. Wiarygodno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a potwierdza si\u0119 na drodze mi\u0142o\u015bci mi\u0142osiernej i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cej. (\u2026) Z jednej strony pokusa \u017c\u0105dania tylko i zawsze sprawiedliwo\u015bci sprawi\u0142a, \u017ce zapomnieli\u015bmy, i\u017c jest to tylko pierwszy krok, konieczny i nieodzowny, ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje si\u0119ga\u0107 wy\u017cej, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cel bardziej wznios\u0142y i bardziej znacz\u0105cy. Z drugiej strony, ze smutkiem obserwujemy, \u017ce do\u015bwiadczenie przebaczenia w naszej kulturze staje si\u0119 coraz rzadsze. (\u2026) Nadszed\u0142 znowu dla Ko\u015bcio\u0142a czas, aby z rado\u015bci\u0105 g\u0142osi\u0107 przebaczenie. To jest czas powrotu do tego, co istotne, aby poczu\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za s\u0142abo\u015bci i trudno\u015bci naszych braci. Przebaczenie to si\u0142a, kt\u00f3ra budzi do nowego \u017cycia i dodaje odwagi, aby patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107 z nadziej\u0105\u201d.<\/p>\n<p>[3] Additum ad epistulam Region Pastoral Buenos Aires, Criterios b\u00e1sicos para la aplicaci\u00f3n del capitulo VIII de Amoris laetitia, w: AAS 10(2016), t. 108, s. 1072\u20131074.<\/p>\n<p>[4] Franciszek, Dominique Wolton, Otwieranie drzwi, Krak\u00f3w 2018, s. 325.<\/p>\n<p>[5] Jan XXIII, Przem\u00f3wienie podczas uroczystego otwarcia Soboru Watyka\u0144skiego II (11 pa\u017adziernika 1962), w: AAS 54 (1962), s. 788.<\/p>\n<p>[6] \u201eSob\u00f3r, wed\u0142ug Papie\u017ca Jana XXIII, mia\u0142 na celu \u00bbprzekazanie czystej i nieska\u017conej nauki katolickiej bez \u0142agodzenia jej b\u0105d\u017a przeinaczania\u00ab i stara\u0142 si\u0119, aby \u00bbta pewna i niezmienna nauka, kt\u00f3ra musi by\u0107 wiernie respektowana, zosta\u0142a pog\u0142\u0119biona i przedstawiona w spos\u00f3b odpowiadaj\u0105cy potrzebom naszych czas\u00f3w\u00ab\u201d, w: Kongregacja Nauki Wiary, Wskazania duszpasterskie na Rok Wiary, Tarn\u00f3w 2012, s. 26.<\/p>\n<p>[7] \u201eBlisko\u015b\u0107 jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c nazw\u0105 konkretnej cnoty, jest to postawa obejmuj\u0105ca ca\u0142\u0105 osob\u0119, jej spos\u00f3b nawi\u0105zywania wi\u0119zi, bycia jednocze\u015bnie w sobie i wra\u017cliwymi na innych&#8230; Kiedy ludzie m\u00f3wi\u0105 o jakim\u015b ksi\u0119dzu, \u017ce \u00bbjest blisko\u00ab zwykle podkre\u015blaj\u0105 dwie rzeczy: pierwsza \u2013 \u017ce jest \u00bbzawsze\u00ab (w przeciwie\u0144stwie do takiego, kt\u00f3rego \u00bbnigdy nie ma\u00ab, m\u00f3wi\u0105: \u00bbwiem, ojcze, \u017ce jeste\u015b bardzo zaj\u0119ty&#8230;\u00ab). Druga \u2013 \u017ce umie znale\u017a\u0107 s\u0142owo dla ka\u017cdego. Ludzie m\u00f3wi\u0105: \u00bbRozmawia ze wszystkimi \u2013 z wielkimi, ma\u0142ymi, biednymi, z niewierz\u0105cymi\u2026 Ksi\u0119\u017ca bliscy, kt\u00f3rzy s\u0105, kt\u00f3rzy rozmawiaj\u0105 ze wszystkimi&#8230; Ksi\u0119\u017ca w\u0119drowni\u00ab\u201d. Franciszek, Pan postanowi\u0142 by\u0107 kim\u015b bliskim. Homilia wyg\u0142oszona podczas Mszy krzy\u017cma 29.03.2018, cyt. za: http:\/\/ w2.vatican.va\/content\/francesco\/fr\/homilies\/2018\/documents\/papafrancesco_20180329_omelia-crisma.html.<\/p>\n<p>[8] Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy, w konsekwencji kt\u00f3rej zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 Katolickie Poradnie Rodzinne.<\/p>\n<p>[9] Franciszek m\u00f3wi tak\u017ce o \u201eczterech kryteriach\u201d: Papie\u017c Franciszek Dominique Wolton, Otwieranie\u2026, dz. cyt., s. 339.<\/p>\n<p>[10] Poj\u0119cie \u201erozeznawania\u201d \u2013 50 razy u\u017cyte w adhortacji Amoris laetitia \u2013 jest kluczowe dla uchwycenia jej przes\u0142ania. Por. GE 166\u2013175.<\/p>\n<p>[11] KKK 1735: Poczytalno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 za dzia\u0142anie mog\u0105 zosta\u0107 zmniejszone, a nawet zniesione, na skutek niewiedzy, nieuwagi, przymusu, strachu, przyzwyczaje\u0144, nieopanowanych uczu\u0107 oraz innych czynnik\u00f3w psychicznych lub spo\u0142ecznych.<\/p>\n<p>[12] KKK 2352: Okoliczno\u015bci, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 moraln\u0105 to niedojrza\u0142o\u015b\u0107 uczuciowa, nabyte nawyki, stany l\u0119kowe lub inne czynniki psychiczne czy spo\u0142eczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d Wst\u0119p Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz bli\u017csze i bezpo\u015brednie przygotowanie do tej formy wsp\u00f3lnotowego \u017cycia by\u0142y zawsze i nadal pozostaj\u0105 w centrum dzia\u0142a\u0144 pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego z nale\u017cn\u0105 uwag\u0105 i staraniem przyjmujemy posynodaln\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 papie\u017ca Franciszka \u201eAmoris laetitia\u201d, kt\u00f3ra jest wyrazem jego zatroskania o zdrow\u0105 kondycj\u0119 mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej w rodzinie. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5942,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0},"categories":[7,1],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d Wst\u0119p Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz bli\u017csze i bezpo\u015brednie przygotowanie do tej formy wsp\u00f3lnotowego \u017cycia by\u0142y zawsze i nadal pozostaj\u0105 w centrum dzia\u0142a\u0144 pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego z nale\u017cn\u0105 uwag\u0105 i staraniem przyjmujemy posynodaln\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 papie\u017ca Franciszka \u201eAmoris laetitia\u201d, kt\u00f3ra jest wyrazem jego zatroskania o zdrow\u0105 kondycj\u0119 mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej w rodzinie. &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/KalwariaPakosc\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-07-01T05:14:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-07-04T05:02:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"250\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"248\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"pakosc-kalwaria\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/\",\"name\":\"Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria\",\"description\":\"Parafia Rzymsko \u2013 Katolicka p.w. Pana Jezusa Ukrzy\u017cowanego i  Matki Bo\u017cej Bolesnej ul. Barci\u0144ska 60, 88\u2013170 Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg\",\"width\":250,\"height\":248},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/\",\"name\":\"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-07-01T05:14:28+00:00\",\"dateModified\":\"2018-07-04T05:02:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#\/schema\/person\/af10b943be0760709227d060eadcb2aa\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#\/schema\/person\/af10b943be0760709227d060eadcb2aa\",\"name\":\"pakosc-kalwaria\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7049d338b55eac6a0027ff3218b8d02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7049d338b55eac6a0027ff3218b8d02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"pakosc-kalwaria\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/KalwariaPakosc\/\"],\"url\":\"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/author\/pakosc-kalwaria\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","og_description":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d Wst\u0119p Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz bli\u017csze i bezpo\u015brednie przygotowanie do tej formy wsp\u00f3lnotowego \u017cycia by\u0142y zawsze i nadal pozostaj\u0105 w centrum dzia\u0142a\u0144 pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego z nale\u017cn\u0105 uwag\u0105 i staraniem przyjmujemy posynodaln\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 papie\u017ca Franciszka \u201eAmoris laetitia\u201d, kt\u00f3ra jest wyrazem jego zatroskania o zdrow\u0105 kondycj\u0119 mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej w rodzinie. &hellip;","og_url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/","og_site_name":"Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/KalwariaPakosc\/","article_published_time":"2018-07-01T05:14:28+00:00","article_modified_time":"2018-07-04T05:02:28+00:00","og_image":[{"width":250,"height":248,"url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary","twitter_misc":{"Napisane przez":"pakosc-kalwaria","Szacowany czas czytania":"23 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#website","url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/","name":"Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","description":"Parafia Rzymsko \u2013 Katolicka p.w. Pana Jezusa Ukrzy\u017cowanego i  Matki Bo\u017cej Bolesnej ul. Barci\u0144ska 60, 88\u2013170 Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#primaryimage","inLanguage":"pl-PL","url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg","contentUrl":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/KEPlogo_nowe.jpg","width":250,"height":248},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#webpage","url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/","name":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d - Pako\u015b\u0107 \u2013 Kalwaria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#primaryimage"},"datePublished":"2018-07-01T05:14:28+00:00","dateModified":"2018-07-04T05:02:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#\/schema\/person\/af10b943be0760709227d060eadcb2aa"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/2018\/07\/01\/wytyczne-pastoralne-adhortacji-amoris-laetitia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wytyczne Pastoralne do Adhortacji \u201eAmoris laetitia\u201d"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#\/schema\/person\/af10b943be0760709227d060eadcb2aa","name":"pakosc-kalwaria","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/#personlogo","inLanguage":"pl-PL","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7049d338b55eac6a0027ff3218b8d02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7049d338b55eac6a0027ff3218b8d02?s=96&d=mm&r=g","caption":"pakosc-kalwaria"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/KalwariaPakosc\/"],"url":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/author\/pakosc-kalwaria\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6036"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6036"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6039,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6036\/revisions\/6039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pakosc-kalwaria.franciszkanie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}